گروه اقتصادی – مهدی صفائی: بازار‌های مالی در یک ماه منتهی به ۲۹ مهر ۱۴۰۵، عملکردی متفاوت از یکدیگر داشتند؛ در بازار داخلی، ربع‌سکه و شاخص هم‌وزن بورس بیشترین بازدهی را ثبت کردند، در حالی که طلای جهانی، نقره و تمام رمزارز‌های بررسی‌شده با افت قیمت مواجه شدند. در این دوره، افزایش قیمت دلار و دارایی‌های داخلی در کنار عقب‌نشینی بازار‌های جهانی، بار دیگر اهمیت متغیر‌های داخلی و تحولات سیاسی را در تعیین مسیر سرمایه‌گذاری نشان داد.
بررسی داده‌های این دوره نشان می‌دهد ربع‌سکه با رشد ۱۸.۰۶ درصدی در صدر بازدهی قرار گرفت و پس از آن شاخص هم‌وزن با ۱۷.۳۱ درصد و نیم‌سکه با ۱۷.۳۰ درصد رشد قرار گرفتند. در سمت مقابل، XRP با افت ۱۱.۶۴ درصدی و نقره جهانی با کاهش ۱۱.۷۹ درصدی، از ضعیف‌ترین دارایی‌های این بازه بودند.
بازار‌های داخلی
در بازار‌های داخلی، ربع‌سکه با رشد ۱۸.۰۶ درصدی بیشترین بازدهی را ثبت کرد. قیمت این دارایی از ۶۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در ۳۱ شهریور به ۷۵ میلیون و ۳۲۰ هزار تومان در ۲۹ مهر رسید. نیم‌سکه نیز با افزایش ۱۷.۳۰ درصدی، از ۱۲۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان به ۱۴۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید. سکه امامی در همین مدت ۱۳.۱۸ درصد رشد کرد و قیمت آن از ۲۳۷ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان به ۲۶۸ میلیون و ۸۲۵ هزار تومان افزایش یافت.
در بازار سهام، شاخص هم‌وزن با رشد ۱۷.۳۱ درصدی از یک میلیون و ۹۲۲ هزار و ۳۰۲ واحد به ۲ میلیون و ۲۵۵ هزار واحد رسید. شاخص کل نیز با افزایش ۱۴.۰۳ درصدی، از ۷ میلیون و ۱۶۷ هزار واحد به ۸ میلیون و ۱۷۳ هزار واحد صعود کرد. بالاتر بودن بازدهی شاخص هم‌وزن نسبت به شاخص کل نشان می‌دهد که در این بازه، رشد سهام کوچک‌تر و متوسط بازار به‌طور میانگین از نماد‌های بزرگ بیشتر بوده است.
دلار نیز در این ماه ۱۳.۶۲ درصد افزایش قیمت داشت و از حدود ۲۳۴ هزار و ۷۰۰ تومان به ۲۶۶ هزار و ۶۶۸ تومان رسید. طلای ۱۸ عیار با رشد ۱۱.۲۷ درصدی به حدود ۲۶ میلیون و ۶۷۴ هزار تومان رسید. نقره داخلی، اما تنها ۰.۶۶ درصد افزایش یافت و از ۵۰۷ هزار و ۴۶۵ تومان به ۵۱۰ هزار و ۸۳۰ تومان رسید.
یکی از متغیر‌های مهم اثرگذار بر بازار‌های داخلی در این ماه، تحولات سیاسی و چشم‌انداز روابط ایران و آمریکا بود. در ابتدای مهر، تنش‌های منطقه‌ای و تهدید‌های دونالد ترامپ همچنان در کانون توجه قرار داشت. در ادامه نیز امید به پیشرفت دیپلماتیک با موانع جدی روبه‌رو شد. به خصوص اینکه ایران از طریق مقام‌های پاکستانی اعلام کرده است تا زمانی که شروطش، از جمله رفع تحریم‌ها و پایان محاصره بنادر، برآورده نشود، وارد مذاکره با واشنگتن نخواهد شد. این موضع، امید‌ها به کاهش سریع تنش‌ها را محدود کرد.
در چنین فضایی، افزایش نرخ دلار می‌تواند از مسیر رشد ارزش ریالی دارایی‌ها و انتظارات تورمی بر بازار طلا و سهام اثر بگذارد؛ با این حال، نمی‌توان تمام رشد بازار‌ها را تنها به تحولات سیاسی نسبت داد. تفاوت بازدهی شاخص کل و هم‌وزن نیز نشان می‌دهد که ترکیب تقاضا و عملکرد گروه‌های مختلف بورسی در این ماه اهمیت داشته است.
فلزات گران‌بها
در بازار جهانی فلزات، روند قیمت‌ها برخلاف بازار داخلی بود. نقره جهانی با افت ۱۱.۷۹ درصدی بیشترین کاهش را در میان فلزات بررسی‌شده تجربه کرد. قیمت هر اونس نقره از ۶۴.۹۵۷ دلار در پایان شهریور به ۵۷.۳۰ دلار در ۲۹ مهر رسید. طلای جهانی نیز ۴.۴۶ درصد کاهش یافت و از ۴۳۰۷ دلار به ۴۱۱۵ دلار رسید. مس جهانی با افت محدودتر ۱.۱۰ درصدی، از ۱۴ هزار و ۵۷۳ دلار به ۱۴ هزار و ۴۱۲ دلار رسید.
یکی از عوامل مهم اثرگذار بر بازار جهانی طلا، چشم‌انداز سیاست پولی آمریکا بود. فدرال رزرو در سپتامبر نرخ بهره را افزایش داد و در هفته‌های بعد، معامله‌گران به دنبال نشانه‌هایی از ادامه یا توقف روند افزایش نرخ بهره بودند. بر اساس نظرسنجی رویترز در ۲۰ اکتبر، بیشتر اقتصاددانان انتظار داشتند فدرال رزرو در نشست اکتبر نرخ را ثابت نگه دارد، اما احتمال افزایش دوباره نرخ بهره در دسامبر همچنان مطرح بود. انتظار برای نرخ‌های بهره بالاتر و جذابیت اوراق خزانه می‌تواند هزینه فرصت نگهداری طلا را افزایش دهد و بر قیمت آن فشار وارد کند.
با وجود افت طلای جهانی، طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی ۱۱.۲۷ درصد افزایش یافت. این تفاوت نشان می‌دهد که رشد نرخ دلار در داخل توانسته است اثر افت اونس جهانی را جبران کند. به بیان دیگر، قیمت طلا در ایران فقط از بازار جهانی تبعیت نمی‌کند و نوسان نرخ ارز نقش تعیین‌کننده‌ای در بازدهی آن دارد. در مقابل، رشد بسیار محدود نقره داخلی در کنار افت قابل‌توجه نقره جهانی، از عملکرد متفاوت این فلز در دو بازار حکایت دارد.
رمزارز‌های مهم
بازار رمزارز‌ها در یک ماه منتهی به ۲۹ مهر عملکردی منفی داشت و هر پنج رمزارز بررسی‌شده کاهش قیمت را تجربه کردند. XRP با افت ۱۱.۶۴ درصدی ضعیف‌ترین عملکرد را ثبت کرد. قیمت این رمزارز از ۱.۵۳ دلار در ۳۱ شهریور به ۱.۳۵ دلار در ۲۹ مهر رسید.
اتریوم نیز ۱۰.۵۸ درصد کاهش یافت و از ۲۷۴۱ دلار به ۲۴۵۱ دلار رسید. سولانا با افت ۹.۲۷ درصدی از ۱۱۷.۱۱ دلار به ۱۰۶.۲۵ دلار رسید. BNB نیز ۵.۲۵ درصد کاهش قیمت داشت و از ۷۸۸ دلار به ۷۴۶.۶۴ دلار رسید. بیت‌کوین در مقایسه با سایر رمزارز‌های این فهرست افت محدودتری را ثبت کرد و با کاهش ۳.۰۷ درصدی، از ۸۵ هزار و ۹۵۵ دلار به ۸۳ هزار و ۳۱۳ دلار رسید.
عملکرد منفی رمزارز‌ها را باید در کنار انتظارات مربوط به سیاست پولی آمریکا و افزایش نااطمینانی‌های سیاسی بررسی کرد. وقتی بازار احتمال می‌دهد نرخ‌های بهره برای مدت بیشتری بالا بمانند، ممکن است تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های پرریسک کاهش یابد. با این حال، افت رمزارز‌ها را نمی‌توان تنها به سیاست پولی نسبت داد؛ تغییر جریان نقدینگی، شرایط اختصاصی هر شبکه و رفتار معامله‌گران نیز در بازدهی این دارایی‌ها نقش دارند.
در مجموع، عملکرد ماهانه بازار‌ها نشان می‌دهد که بازار داخلی در این دوره بر بازار‌های جهانی پیشی گرفت، اما رمزارز‌ها و فلزات گران‌بهای جهانی با فشار فروش مواجه شدند. رشد دلار، طلا و سکه در داخل در کنار افزایش شاخص‌های بورس، تصویری متفاوت از افت طلا، نقره و رمزارز‌ها در بازار جهانی ساخت. ادامه این واگرایی به مسیر نرخ ارز، تحولات سیاسی و تصمیم‌های بانک‌های مرکزی در هفته‌های آینده وابسته خواهد بود.
ثبت دیدگاه